Bez Steru

Od 23 marca 2012 do 15 kwietnia 2012
Otwarcie godz.: 18:00
Kurator: Dora Hegyi
Miejsce: Galeria Arsenał, Białystok
Artyści: Igor and Ivan Buharov

 

Igor i Ivan Buharov (Kornél Szilágyi i Nándor Hevesi) działają jako duet artystyczny od 1995 roku. Zajmują się filmem eksperymentalnym, muzyką i sztukami wizualnymi, współpracują również z różnymi grupami spoza sfery sztuk pięknych. Od 1995 roku grają w zespole Labor 40, od 1998 – w awangardowym jazzbandzie Pop Ivan, są również współtwórcami kolektywu Kaos Camping, prezentującego perfomanse audiowizualne. Pochodzący z Budapesztu artyści poznali się w latach 90. ubiegłego wieku podczas studiów w Kolegium Pedagogicznym w Egerze – od tej pory wspólnie tworzą filmy i muzykę. Nándor jest również malarzem i muzykiem uprawiającym free jazz, natomiast Kornél studiował na Wydziale Intermediów Uniwersytetu Sztuk Pięknych w Budapeszcie, gdzie obecnie odbywa studia doktoranckie z zakresu sztuki.

Buharowowie nagrywają swoje filmy głównie na taśmie Super 8 mm, łącząc elementy eksperymentalnego warsztatu filmowego z opowieścią narracyjną. Połączenie sennych obrazów, poetyckich i filozoficznych tekstów oraz własnej muzyki nadaje ich filmom specyficzną atmosferę. Świat stworzony przez Buharowów zaciera granice jawy i snu, artystom udaje się uchwycić  archetypiczne doświadczenia w surrealistycznej atmosferze. Bohaterami są przeważnie przyjaciele i naturszczycy, żyjący z dala od głównego nurtu i elit kultury, którzy odgrywają powierzone im poetyckie czy filozoficzne dialogi. Wizja wolności i jej niemożliwości, powolne zbliżanie się jednostki ku samowyzwoleniu to główne wątki, zabarwione melancholią i ironią.

Centralny punkt wystawy w Galerii Arsenał stanowi film Rudderless (Bez steru) zainspirowany noszącym taki sam tytuł wierszem z 1971 roku węgierskiego poety Istvána Domonkosa (ur. 1940). Utwór ten to nowoczesny epos, autorefleksja osoby żyjącej ze statusem członka mniejszości narodowej w Jugosławii wczesnych lat 70. ubiegłego wieku, co przypomina dzisiejszą sytuację jednostki zmuszonej do migracji, wrzuconej w zglobalizowany świat w okolicznościach, na które ona sama nie ma wpływu. Nie używając bezpośrednio tekstu wiersza, film oddaje go za pomocą czarno-białych obrazów, którym towarzyszy głównie muzyka skomponowana przez autorów. Śledzimy podróż bohatera, który wyrusza z lasu, mija samotnie krainy i miasta, spotykając po drodze różnych ludzi i nawiązując z nimi krótkie relacje, w końcu zatrzymujemy się przy jego opuszczonej przyczepie w lesie, skąd rozpoczął swoją wędrówkę. Pierwotna, 30-minutowa wersja filmu została ukończona i zaprezentowana po raz pierwszy na Manifesta 8 w hiszpańskiej Murcji (2010). W Białymstoku artyści posługują się dodatkowym materiałem filmowym nagranym do tego filmu, prezentowanym w krótszych sekwencjach, które prowadzą widza przez następne etapy życia bezdomnego bohatera. Między obrazami pojawia się tekst: wiersz Domonkosa, przemyślenia na temat władzy, rządzenia i wolności. Podobnie jak poeta, artyści również są sceptyczni co do pozytywnych efektów rządzenia, proponują więc alternatywne rozwiązania wywodzące się z idei anarchokomunistycznych, cytując na przykład Errico Malatestę:

„Z tym wszystkim jednak rząd nie zmienia swych właściwości; jeżeli staje się rękojmią i kierownikiem, który reguluje prawa i obowiązki każdego, wtedy wypacza poczucie sprawiedliwości, uznaje za przestępstwo i karze każdy postępek, który zagraża lub obraża przywileje rządzących i posiadaczy; uznaje za sprawiedliwe i legalne najokropniejszy wyzysk nędzarzy, powolne i ciągłe zabójstwo moralne i materialne, popełniane przez posiadających na szkodę wydziedziczonych"*.

 

* Errico Malatesta, Anarchia, źródło tekstu polskiego: http://anarchizm.w.interia.pl/teksty/text19c.html

 

Więcej informacji:

http://galeria-arsenal.pl/wystawy/igor-i-ivan-buharov.html